blog.interkey.com.tr

Bir önceki yazımızda da üstüne parmak basmaya çalıştık ama anlatamadık meramımızı. Bir kez daha açıkça söylüyorum, bugün ne dünyada ne ülkemiz de ne de bölgemizde internet mecrası, reklam mecraları içinde henüz hak ettiği yerde değil. Büyük markalar, özellikle uluslar arası olanlar bunu farkındalar ve en iyi şekilde kullanıyorlar lakin özellikle iş çevremde görüyorum ki biz hala ne bu nimetin farkındayız ne de bundan faydalanabiliyoruz. Hala ne internet sitesinin önemini anlayabildik ne de kime yaptırmak gerektiğini...

Özellikle yeni tanıştığım müşterilerime sorarım “ne tür reklam çalışmalarınız var?” diye ilk olarak aldığım cevap hep aynıdır: Broşür, katalog ve fuar... İnternet sitelerinin tasarımı ile ilgili görüştüğüm müşteriler bir de firmanın kurumsal internet sitesini eklerler o listeye. İyi ama bunlar gerçekten reklam materyali midir yoksa bir kurumsal kimliğin olmazsa olmazları mı? Son kullanıcıya hizmet veya ürün satan işletmelerde durum biraz daha farklı. Onlar sanayici ve üreticilerden farklı olarak gazete, dergi, açık hava reklam panoları ve hatta televizyona dahi yöneldiklerini de belirtirler. Peki hangisi en etkilidir? Ya da hangisi en ekonomik? Tabi ki her müşterimin ortak sorunsalı “En ekonomik şekilde, en etkilisi olan hangisidir?”...
 

Standart olarak 4 sayfa broşür yaptırılır. Lakin bunun yarısı zaten kapaklara gider. Üç beş ürün sıkıştırılır kalan yere, biraz tanıtım yazısı, derken fabrikanın uzaktan çekilmiş bir fotosu. Sonunda anlaşılır ki 4 yetmeyecektir. Bir artıralım dersin ama baskıda 5 olmaz, 6 olmaz, 7 olmaz bir bakmışsın maliyet tam iki katına çıkmış. Ee nerede 4 sayfa broşür, nerede 8 sayfa katalog. Baskı dediğin öyle illettir ki zaten en az 1000 adete zorlarlar seni. İstemeden artan 4 sayfa sana 4000 sayfa fark olarak geri döner. Fuar kirası, standı, hostesi yetmezmiş gibi bir de katalog masrafı artar beklenmedik şekilde. Acaba 3 gün sürecek bu fuara bu kadar masraf etmekle hata mı ettik derken, fuarın yoğun kalabalığı ve 2nci günde biten 1000 broşür hatta ayaküstü yapılan 2 anlaşma yüzünüze tekrar tebessümü getirmeye yetmiştir. Fuarın son günü ise ziyaretçilere sadece üzerinde internet sitenizin adresi olan kartvizitinizden verebilirsiniz ama Allahtan internet siteniz kataloğ eksikliğinizi kapatır. Standa kurduğunuz LCD vasıtasıyla internet siteniz ekrana yansıtılır hem zaten kataloğunuza bile sığdıramadığınız diğer ürünleriniz orada en detaylı biçimde bulunmaktadır.

Ürün veya hizmetleri son kullanıcıyı ilgilendirenlerin durumu ise daha vahimdir. Nedendir anlayamamışımdır ama hala önce gazeteye yönelirler. Söz konusu gazete ulusal çapta olmasına rağmen genellikle verilen reklam bölgesel ekinde olur. Kimisi ana sayfasında kibrit kutusu kadar yer kiralar, kimisi iç sayfalarda çeyrek ya da yarım. Parasına kıyan ise kapatır tüm arka sayfayı. Seminerlerde reklam verene derler ki gazetemizin bölgesel eki 200bin basılmakta ve her bir tanesini ortalama 4 kişi okumaktadır. Yani verdiğiniz reklam 800bin kişi tarafından görülmektedir. Neydi o amerikan atasözü “Fuck You!” mu? Öncelikle bir sayıyı netleştirelim. Hatırlarım ben çocukken babam eve hafta içi iki, hafta sonu daha fazla gazete getirirdi ama laf aramızda yine de bu kadar çok kağıt kalabalığı olmazdı evde. Zaten TV tek kanaldı. Tüm gazeteler itina ile okunur, ülkenin durumundan haberdar olunurdu. Şu anda ise kendi evime giren gazete sayısı sıfır, ama bırak ülkeyi dünyadan haberimiz var. Hem de yine çoğunlukla hala gazetelerden ediniyorum gündemi sadece artık benim takip ettiğim gazete, babamın eskiden eve getirdiği gibi kağıda basılı halde değil. O basılı gazeteyi şu an en çok üniversite öğrencileri alıyor diye düşünüyorum, yemek yerken yere sermek için :)... Peki bu gazeteler nasıl hala ayakta? Bunun tek cevabı yine reklamın gücünde aslında. Öncelikle gazeteden medya patronlarının artık kar etmediği aşikar, yanında TV desteği olmasa hiçbirinin ayakta kalabileceğini sanmıyorum. Diğer taraftan medya kendi reklamını o kadar başarılı yapıyor ki gazetenin gücü kendi şişme balonlarının içinde dolanıp duruyor. Ama çok değil, kısa bir süre içinde (basılı) gazete tamamen bitecek.

Sayılar, tirajlar kaç olursa olsun, söz konusu reklamın o gazeteyi eline alan her bir kişi tarafından görülmesi konusu ise boyuttan(!) çok işleviyle ilgilidir. Mesela bir otomobil ilanı pek çok kadının ilgisini çekmeyecektir, hatta o günlerde krediyle ev almış borç içinde yüzen birçok erkek bile görmeyecektir o ilanı. O ilan sadece o günlerde aracını değiştirmeyi düşünen birkaç kişiyle, daha yeni değiştirmiş olan birkaç kişiden fazlasına görünmeyecektir. Aynı saçı uzun olanın, keller için çıkmış olan merhem reklamını görmeyeceği gibi. Hele bir de reklamınız sadece 1 gün çıkacaksa o keli tutturmak için bir de dua etmeniz gerekecektir.

Aynı şeyler ağırlıklı olarak açık hava billboardları için de geçerlidir. Kanser olmayan birisi veya ailesinde kanser hastası olmayan bir kişi, ileride de kanser olmayı da hedeflemiyorsa 6metrekarelik koca panoda yazan “Onkoloji servisimiz hizmete başlamıştır” yazısının önünden sadece geçip gidecektir. Zaten bu tarz reklamlarda frekans yani sıklık çok daha önemlidir. Kaç farklı bölgede kaç adet billboarda, megaboarda, rakete girilecektir. 10 tane seçsen bir işe yaramaz 50 taneye bütçen yetmez. Zaten o 2metreye 3metre alana öyle bir kuş kondurmalısın ki yoldan geçenin gözü kaysın, ama aynı zamanda da o kadar az şey yazmalısın ki 3 saniye de mesajı okutabilmeli. Yok zaten doğru bir tasarımla girmemişsen 100 farklı billboarda da girsen nafile...

Tüm bunların yanı sıra bir de internet mecrası vardır. Öyle enteresan bir yer ki, bir kere kendin medya patronusun orada. Kendi reklamını alternatif bir şekilde de olsa kendin yapıyorsun. Öncelikle kurumsal internet siteni kuruyorsun broşüre, kataloğa inat. Ne sayfa derdin var, ne sayı... Bir ürün daha sıkıştıracağım diye diğer üründen bilgi çıkartmak yok, sonsuz alan var söyleyecek sözü olana. Yetmezse bir de nevi şahsına münhasır ürünün kendisine özel bir microsite daha açarsın. Bununla ilgili katıldığın fuarı twitter sayfandan duyurur, fotoğraflarını facebbookdan paylaşırsın. Bloguna da fuar sonrası izlenimlerini yazarsın. Diğer mecreların gücüne inandığın ölçüde reklam verirken de hep internet siteni referans gösterirsin. Broşürün arka kapağına “diğer ürünlerimiz için sitemizee girin” yazarsın, gazete veya billboard tasarımında 3 saniyeliketkileyecii mesajının altınatelefon muu yazayım yoksa adres mi diyedüşünmezsinn internet siteni yazarsın ne de olsa orada tüm detay,ürün,iletişim ve diğer bilgilerin zaten bulunmaktadır.

En önemlisi internet sitene giren ziyaretçi, fuarda gezerken standına uğrayana, gazetelerin sayfalarını çevirirken reklamını görene veya yolda yürürken gözü 3 saniyeliğine billboarduna kayan vatandaşa benzemez. Birisi laptopunda adres satırına www. diye başlayan adresini yazıp da sitene girdiyse sizinle direk bir teması, derdi var demektir. Bu aynen fuara sırf senin standına ziyarete gelen, gazete bayine gidip de sırf senin ilanını görmek için gazete almaya giden veya o sokağa sadece senin billboardını görmeye giden kişiye eşdeğerdir. İşin güzeli sistem bir de arka planda bu kişilerin sayısını,istatistiğini tutmaktadır. Hangi ay, hangi gün, hangi saatte, kaç kişi hangi ülkeden sitene girmiştir? Ortalama ne kadar kalmıştır, hangi sayfalar en çok ziyaret edilmiştir, kaç kez mouseun sol tuşuna tıklanmıştır? Bu, nasıl bir reklam gücü, nasıl bir geri dönüş analizidir? Başka hangi mecrada bu kadar derinlemesine reklam,bilgi,detay verilip diğer taraftan da verilere bu kadar kesin ulaşılabilir ki? Hem bu bu kadar uzun soluklu olup, bu kadar düşük maliyetli olabilir.

Bugün,
sadece 3 gün sürecek bir fuar için stand kiralamak
veya 3 günde dağıtmak için 1000 tane katalog bastırmak
veya 4 pazar günü, çeyrek sayfa ilan vermek
veya 10 tane billboarda 1 haftalığına girmek, bir internet sitesi yaptırmakla ortalama aynı maliyette. Ama o internet sitesi yıllık 100-200 TL'lik kirasını ödemeniz halinde ömür boyu yayında kalmaktadır.

Peki nasıl oluyor da sık sık gazetelerde reklamlarını, billboardlarda afişlerini gördüğüm firmalar zorla ancak bir tane kurumsal site yaptırmakta, onun da fiyat kıyaslamasını yaparken diğer reklam mecralarıyla değil de tasarım firmalarının tekliflerini baz almakta?